Start Rys historyczny
Rys historyczny PDF Drukuj Email

Po drugiej wojnie światowej nastąpił dynamiczny rozwój automatyki, robotyki i metrologii oraz wzrost społecznej roli i rangi naukowej tych dyscyplin. Na świecie powstały liczne międzynarodowe organizacje, stowarzyszenia i federacje, których zadaniem było sprawowanie pieczy nad wszechstronnym rozwojem tych dziedzin, zarówno w sferze nauki, jak i praktyki. W wielu krajach zorganizowano proces szkolenia kadr inżynierskich oraz nowoczesnego kształcenia młodzieży na poziomie akademickim. W ówczesnej Polsce także uznano, iż konieczne stało się nadanie ram organizacyjnych działalności edukacyjnej i badaniom realizowanym w obszarze automatyki, robotyki i metrologii.

W 1957 r., z inicjatywy kilku stowarzyszeń naukowo-technicznych Naczelnej Organizacji Technicznej (NOT), w porozumieniu z Polską Akademią Nauk (PAN), utworzono w ramach NOT Polski Komitet Automatyki pierwszą polską organizację, której działalność była w całości poświęcona nowym obszarom wiedzy. Stosownie do rodzących się nowych wyzwań i potrzeb, odpowiednio ewoluowały nazwa i struktura organizacyjna tego komitetu oraz rozszerzał się zakres jego zainteresowań. W 1960 r. komitet został po raz pierwszy przekształcony w Polski Komitet Pomiarów i Automatyki, który działał do roku 1982. W późniejszym okresie, również w strukturze Naczelnej Organizacji Technicznej, funkcjonowały komitety o nazwach: Polski Komitet Naukowo-Techniczny NOT ds. Pomiarów i Automatyki (1983-1987) oraz Polski Komitet Pomiarów, Automatyki i Robotyki (PKPAiR, 1988-1991).

W dniu 10 maja 1991 r. Walne Zgromadzenie Delegatów Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT podjęło Uchwałę nr 15, w której postanowiono zlikwidować PKPAiR, udzielając pomocy w utworzeniu w jego miejsce stowarzyszenia naukowo-technicznego. Polskie Stowarzyszenie Pomiarów, Automatyki i Robotyki – POLSPAR, powołane przez grupę założycielską, zostało zarejestrowane przez Sąd Wojewódzki w Warszawie w dniu 12 grudnia 1991 r. Pierwsze Walne Zgromadzenie Stowarzyszenia, które odbyło się w dniu 16 marca 1992 r., określiło jego strukturę, uchwaliło statut i wyłoniło władze.

Jeszcze na początku XXI w. struktura Stowarzyszenia statutowo obejmowała trzy komitety: Komitety Automatyki, Komitet Robotyki i Komitet Pomiarów. Z inicjatywy prof. Zdzisława Kowalczuka w roku 2010 dokonano zmian w Statucie Polskiego Stowarzyszenie Pomiarów, Automatyki i Robotyki POLSPAR (paragraf 12), polegających na otwarciu strukturalnym Stowarzyszenia (dla nowych komitetów) oraz rozszerzenie tematyki na dziedzinę PARIT (tj.,  objęcie poza dyscyplinami pomiarów, automatyki i robotyki również obszaru nowoczesnych technologii informacyjnych). Po usankcjonowaniu tych zmian, Walne Zgromadzenie Stowarzyszenia, które odbyło się w dniu 16 grudnia 2011 r., powołało kolejny komitet – Komitet Termografii i Termometrii w Podczerwieni. Liczba członków zwyczajnych Stowarzyszenia systematycznie rosła, aby osiągnąć aktualną liczbę około 200 członków.

Stowarzyszenie aktywizowało współpracę z międzynarodowymi organizacjami naukowymi i profesjonalnymi, przede wszystkim z IFAC (International Federation of Automatic Control) oraz IMEKO (International Measurement Confederation), delegując swych przedstawicieli do komitetów technicznych tych organizacji oraz współorganizując liczne międzynarodowe seminaria, sympozja i konferencje naukowe, które odbywały się pod patronatem IFAC-u i IMEKO.

W czasie Kongresu IFAC 2014, który odbył się w Cape Town (Afryka Południowa), władze IFAC uhonorowały swoich przeszłych prezydentów okolicznościowymi plakatami. Wśród nich znalazł się profesor Paweł Nowacki (plakat do pobrania).

Stowarzyszenie „POLSPAR” prowadzi również szeroką działalność wydawniczą, przede wszystkim za pośrednictwem miesięcznika “Pomiary Automatyka Kontrola” (PAK), który stał się organem wydawniczym Stowarzyszenia, a aktualnie zmienił język publikacji na angielski i nazwę na "Measurement Automation and Monitoring" (MAM), oraz innych czasopism, takich jak: „Pomiary Automatyka Robotyka” (PAR) oraz „Journal of Automation, Mobile Robotics & Intelligent Systems” (JAMRIS), jak również wydawnictw PAK-SIMPRESS oraz PWNT.

W swojej najnowszej historii Stowarzyszenie, pod nazwą POLSPAR, rozwijało się pod przewodnictwem czterech kolejnych prezesów:

1. 1992-1998 doc. dr inż. Jan Bek
2. 1998-2004 prof. dr hab. inż. Tadeusz Puchałka
3. 2004-2011 prof. dr hab. inż. Wiesław Winiecki
4. od   2011 prof. dr hab. inż. Zdzisław Kowalczuk